Research
LEERSTOEL UNIVERSITEIT TWENTE: Toekomstverkenning en toekomstonderzoek
Het doel van de leerstoel Toekomstverkenning en Toekomstonderzoek, ingesteld door de Stichting Toekomstbeeld der Techniek, is het verdiepen van het inzicht in toekomstbepalende factoren, waaronder techniek, structuur en cultuur in de samenleving. Dit doel omvat in het bijzonder het systematisch en op wetenschappelijk verantwoorde wijze ontwikkelen van het inzicht in wederzijdse beïnvloeding van relevante factoren. Daarbij is vooral van belang de relatie tussen de ontwikkeling van wetenschap en technologie enerzijds en de structuur en de cultuur van de samenleving anderzijds, zulks met het oog op de harmonieuze ontwikkeling van de samenleving met een perspectief op langere termijn. Dit vanuit de gedachte dat een integrale visie op de samenleving nodig is voor de harmonieuze ontwikkeling van de samenleving.
De leerstoel maakt deel uit van het Institute for Innovation and Governance Studies en van het daartoie behorende Expertise Center Science, Technology and Policy Studies (STePS). Dit cluster binnen de Faculteit Management en Bestuur beoogt de positie van de Universiteit Twente op het gebied van management van technologische ontwikkelingen te versterken.
Aktiviteiten:
Ontwikkeling van een nieuwe scenariomethodiek die rekening houdt met nieuwe paradigma's op het gebied van technologie en bestuur (Futures Fit)
Verschillende bedrijfskundige concepten die in de laatste decennia furore hebben gemaakt, zijn aan een herijking toe. Daarmee verandert ook het instrumentarium waarmee organisaties hun strategische plannen kunnen vormgeven. De gangbare scenariomethoden moeten worden herzien. Met Futures Fit is een nieuwe methode geïntroduceerd. Deze methode wordt op basis van de praktijkervaringen voortdurend verbeterd.
De eerste verkenning van dit onderzoek (paper) is beschikbaar. Suggesties en aanmerkingen worden zeer op prijs gesteld. Lees verder
Ook een Engelstalig paper is beschikbaar. Onder de titel Applying Memes in Foresight wordt ingegaan op de wetenschappelijke onderbouwing van Futures Fit. Dit artikel is gepubliceerd in de congresbundel: WorldFuture 2011 Moving from Vision to Action, bij gelegenheid van de jaarvergadering van de World Future Society, juli 2011. Lees verder .
Lange termijn ontwikkelingen in de energiemarkt; beslissen over locale energievoorziening
Het Delphi Energy Futures Project wordt uitgevoerd in samenwerking met prof. dr. ir. Guus Berkhout, hoogleraar Geowetenschappen en Energieinnovatie TU Delft
De verwachting is gewettigd dat de energie de drijvende kracht is achter de komende technologische evolutie. Dat betekent dat in de komende decennia op vrijwel alle aspecten van het maatschappelijk leven ingrijpende veranderingen zullen plaatsvinden zoals de informatierevolutie de wereld de laatste 40 jaar heeft gedomineerd.
Het Delphi Energy Futures Project confronteert de verwachte mondiale vraag naar energie in de komende 40 jaar met de verwachte toename van het aanbod van energie. Doordat de opwekking van duurzame energie als gevolg van technologische doorbraken aan een groeispurt bezig is, komt de energiemarkt in een nieuwe ontwikkelingsfase. lees verder
Het Delphi Energy Futures Project heeft voorts het initiatief genomen voor de ontwikkeling van een beoordelingsinstrument ten behoeve van de lokale energievoorziening. Op tal van plaatsen in ons land zijn beleidsmakers bezig met de planvorming inzake de aanleg van intelligente elektriciteitsnetwerken (smart grids). Ten behoeve van deze planvorming wordt een strategische toolkit ontwikkeld. TNO heeft ter zake een onderzoekproject gedefinieerd waaraan het Delhpi Energy Futures Project medewerking verleent. Het project is in augustus 2011 van start gegaan en is uiterlijk ultimo 2012 gereed.
Colleges en studentenbegeleiding
Onder meer voor de Leergang: Create The Future, Industrial Design Engineering en Minor Future: Imaging Tomorrow’s World
Deelname in de strategiediscussie van de regio Twente
In dit kader bijvoorbeeld de presentatie op 3 november 2010: Twente, centrum van innovatie en duurzaamheid, georganiseerd door Innovatieplatform Twente en de Regio Twente. Op 24 mei 2011 is een key-note lezing gegeven over de toekomst van duurzame energie tijdens de Twente Afvalestafette, georganiseerd door Twente Milieu en Twence.
Recente publicaties:
Boek: "De wereld breekt open, strategisch inspelen op de nieuwe tijd", november 2010, Pearson Education
In dit boek wordt onder meer een nieuwe planvormingsmethode gepresenteerd voor toepassing in scenario-planning
Boek: “Vooruitzien is regeren, leiderschap in innovatie”, september 2008 (co-auteur: Guus Berkhout), Pearson Education
In dit boek zijn de zekerheden over het toekomstbeeld uitgangspunt zijn bij het maken van strategische keuzen, de onzekerheden worden betrokken in het kiezen van het pad dat tot realisatie van het toekomstbeeld moet leiden.
Diesrede, 1 december 2006, “Omgaan met doorbraakinnovaties”
De diesrede sluit aan bij de opkomst van het begrip ‘open innovatie’ dat wordt gezien als de beste manier om met innovaties om te gaan. Open innovatie leidt er vaak toe dat voor kansrijke ideeën nieuwe netwerken worden gevormd die oude structuren op afstand zetten. Dit concept breekt door en verandert het denken over innovaties. Universiteiten die hierop inspelen, zien een nieuw, bruikbaar strategisch kader opdoemen. Overheden kunnen zich inmiddels opmaken voor nieuw innovatiebeleid.
Oratie, 30 januari 2003, “De strijd om de toekomst”
De oratie geeft een beschrijving van veranderingen in de maatschappelijke orde en van de opkomst van multi actor/multi issue-benaderingen die in toekomstgerichte strategieën veelvuldig opgeld doen. Daarnaast wwordt ingegaan op ontwikkelingen in het vakgebied van het toekomstonderzoek en op de mogelijkheden van institutionalisering van toekomstonderzoek in mondiale besluitvormingsprocessen.
Wetenschappelijke artikelen:
Applying Memes in Forsight, opgenomen in: Cynthia G. Wagner (ed), World Future Society’s 2011 conference volume, Moving from Vision to Action (fourthcoming July 2011)
In dit artikel wordt de wetenschappelijke basis van de scenariomethode Futures Fit beschreven.
Corporate dealing with the network economy, gepubliceerd in Futures: Journal of policy, planning and futures studies, Elsevier, november/december 2006
Dit artikel beschrijft de opkomst van de informatiemaatschappij en sluit aan bij recente inzichten uit de netwerktheorie zoals die zijn ontwikkeld door Strogatz, Watts en Barabási. Er wordt een relatie gelegd met meer en minder bekende wetmatigheden inzake de waarde van net.
Decision-Making Processes in Cyberspace, opgenomen in: Cynthia G. Wagner (ed), World Future Society’s 2005 conference volume, Foresight, Innovation and Strategy: Towards a Wiser World, July 2005
In dit artikel wordt de veranderende rol van overheid en burger beschreven en worden beelden gepresenteerd van de maatschappelijke stratificatie die inherent is aan de netwerkmaatschappij. Kenmerkend voor deze maatschappelijke orde zijn virtuele onderhandelingen die deel uitmaken van besluitvormingsprocessen. Geïllustreerd met een verslag van een toekomststudie die in 2003 in de provincie Limburg werd uitgevoerd, wordt hiervan een beschrijving gegeven.